De feesten “Moros y Cristianos”: een kleurrijke duik in traditie en moderniteit
Toen ik in de provincie Alicante kwam wonen, ontdekte ik de ontelbare feesten die de kalender van de regio vullen (en eigenlijk van heel Spanje…). Wanneer we het hebben over Los Moros y Cristianos, kan ik als liefhebber van kostuums en kleurrijke optochten alleen maar zeggen dat ik mijn ogen de kost heb gegeven. Ik heb genoten van de lange parades op het ritme van fanfares (een pluim voor al die muzikanten die, ondanks het hoge tempo, geen noot missen) of van muziek die via luidsprekers wordt afgespeeld.
De filas trekken in rijen voorbij en zorgen voor een overweldigend schouwspel… Hier in Calpe, dit jaar. Want elke fila (of groep) heeft haar eigen soundtrack! Het is een feest voor ogen én oren. En dan hebben we het nog niet over de lokale bevolking en de bezoekers, die zonder terughoudendheid applaudisseren. Opvallend is de goede algemene sfeer en de aanwezigheid van zowel kinderen als volwassenen. Dit feest vormt vaak het hoogtepunt van de festiviteiten, de langverwachte dag waarop de inwoners alles uit de kast halen om prachtige kostuums te creëren en choreografieën te presenteren die maandenlang zijn ingestudeerd.
Een traditie die teruggaat tot de 12e eeuw
In de 12e eeuw vinden we in Lérida (Catalonië) al een spoor van een parade met dit thema, weliswaar in een andere vorm, ter gelegenheid van koninklijke verlovingen. Ook in 1309 zijn er simulaties van veldslagen te vinden bij de bevrijding van de stad Ceuta (Noord-Afrika). Daar zien we al de twee kampen verschijnen (Moren en Christenen). Toch kunnen we stellen dat deze traditie pas vanaf de 14e eeuw goed gedocumenteerd is. Naarmate de gebieden die sinds de 8e eeuw bezet waren, werden heroverd, vermenigvuldigden de festiviteiten zich.
De oudste gedocumenteerde en gestructureerde viering, zoals we die vandaag kennen, vond plaats in Jaén (Andalusië) in 1462. Het feest eindigt met de bekering tot het christendom van de koning van Marokko…
Ik noem ook die van Toledo in 1522, Madrid in 1570, Segovia in 1578, Valencia in 1586 en Dénia in 1599… Meestal waren deze parades gekoppeld aan koninklijke bezoeken, verlovingen of religieuze gebeurtenissen.
Pas vanaf de tweede helft van de 19e eeuw werd het huidige format vastgelegd, en in de 20e eeuw kwam alles in een stroomversnelling dankzij de volksdevotie. Vooral in de Valenciaanse gemeenschap, waar bijna 80% van deze feesten plaatsvindt. Niet alleen Castilla-La Mancha, Aragón en Murcia organiseren hun Moros y Cristianos, maar ook buiten Spanje, met name in Mexico, Guatemala en zelfs tot in de Filipijnen (de Moro-Moro).Mes conseils pratiques…
Praktische tips
Gezien het succes van deze feesten kan ik je niet genoeg aanraden om je logistiek goed te organiseren… Ik spreek uit ervaring. Kom je met de auto, hou dan rekening met een ongewoon lange zoektocht naar een parkeerplaats en zorg ervoor dat je wagen toegankelijk blijft tot laat, zodat je niet voor gesloten poorten komt te staan. Wat ook erg aangenaam is: een tafel reserveren en deze lange show (die uren kan duren…) bijwonen terwijl je een drankje drinkt of dineert onder een meestal zachte en aangename hemel.
